آیا کرونا دوباره اوج می گیرد؟
اخيراً تعداد روزانه موارد جديداً تشخيص داده شده بيماري كوويد - 19 رو به افزايش است در حدي كه تعداد موارد گزارش شده روزهاي اخير حتي ركورد فروردين ماه را نيز شكست.
گروهي نگران بازگشت دوباره اپيدمي در كشور هستند و اعتقاد دارند بيماري در استان ها و شهرهايي كه قبلا شاهد اوج بروز بيماري در آن مناطق بوديم و بعدا به كنترل نسبي در آنها دست يافته بوديم، مجددا با شدت بيشتري برگشته در حالي كه گروهي ديگر معتقدند حساسيت و توانايي سيستم بهداشتي درماني كشور در شناسايي موارد جديد افزايش پيدا كرده است.
فرضيه ديگر در اين خصوص آن است كه بيماري در استان ها و مناطقي از كشور كه قبلا شاهد موارد پراكنده آن بوديم، اخيرا فعال شده و لذا افزايش موارد صرفا به اين مناطق محدود مي شود.
سوال ديگري كه مطرح مي شود اين است كه تعداد موارد جديد بيماري افزايش پيدا كرده، ولي با گذشت چند هفته از اين موضوع، شاهد افزايش قابل ملاحظه اي در تعداد مرگ هاي جديد روزانه نيستيم، آيا واقعاً كشندگي ويروس كاهش پيدا كرده، يا احيانا بيماري خفيف تر شده است؟
پاسخ به سوالات فوق و تفكيك سهم هر كدام از علل در تغييرات آمار بيماري، اهميت بسزايي براي مديران و سياست گذاران بهداشتي كشور دارد، ولي در غياب اطلاعات دقيق از آمار و روند بيماري به تفكيك زمان و مكان، ارائه تحليل دقيق از اين پديده امكان پذير نيست.
از طرف ديگر، آنچه مردم بايد به آن توجه جدي داشته باشند اين نكته است كه هنوز هيچ چيز تمام نشده و كنترل نسبي بيماري كه در هفته هاي گذشته شاهد آن بوديم عمدتا ناشي از رفتار مناسب بهداشتي آنان بوده كه در صورت سهل انگاري و كاهش اين رفتارهاي بهداشتي يا تصور اينكه زمان بازگشت به شرايط عادي فرا رسيده، شاهد ابتلاي تعداد بيشتري از مردم عزيزمان و فوت بخش قابل ملاحظه اي از آنها خواهيم بود.
قبل از پرداختن به ارائه تحليل خودم از موضوعات فوق، دوست دارم توجه شما را به اين نكته جلب كنم كه اصولاً در كشوري با اندازه ايران و با اين تنوع جغرافيايي، فرهنگي و آب و هوايي، شايد ارائه يك گزارش واحد براي كل كشور كار درستي نباشد و در عوض بهتر باشد براي هر منطقه مثلاً هر استان يا هر منطقه وسيع جغرافيايي، يك گزارش داشته باشيم.
درعين حال، در غياب دسترسي اينجانب و همكارانم در كشور به اطلاعات و داده هاي مورد نياز، سعي مي كنم تا جايي كه مي توانم مواردي را به عنوان تحليل وقايع فوق اعلام كنم. اصولا نه تنها در ايران، بلكه در بسياري از ديگر كشورها، توانايي شناسايي بيماري به تدريج افزايش پيدا كرد، در ابتداي اپيدمي دسترسي مناسبي به كيت هاي تشخيص بيماري وجود نداشته و آزمايشگاه هاي فعال هم تعدادشان خيلي زياد نبوده است.
در نتيجه، طي هفته هاي اول آغاز اپيدمي در كشور، اقدامات تشخيصي براي موارد شديدتر (اصطلاحاً مواردي كه منجر به بستري مي شدند) را كنار گذاشته بوديم و توانايي اينكه براي بسياري از موارد سرپايي نيز تست مولكولي (يا همان پي سي آر كه تست استاندارد تشخيص بيماري كوويد-19 است) انجام بدهيم، نداشته ايم.
در آن شرايط، امكان اينكه از همه مبتلايان و همينطور تمام افرادي كه با اين بيماران در تماس بوده اند تست بگيريم، نداشتيم. لذا در آن دوران، بناچار آمار موارد گزارش شده، نه تنها در ايران، كه در اغلب ساير كشورها، احتمالا با كم گزارش دهي قابل ملاحظه اي همراه بوده و تعداد موارد واقعي بيماري چندين برابر تعداد مواردي بوده كه ما قادر به كشف آنها بوده ايم.
با گذشت زمان و همراستا با پيشرفت علمي و فناوري در كشور، هم توانايي توليد كيت در كشور فراهم شده و هم آزمايشگاه هاي بيشتري مجهز شدند و در نتيجه در حال حاضر ما علاوه بر بيماراني كه بستري مي شوند، از مواردي كه به شكل سرپايي مراجعه مي كنند و همينطور از اطرافيان و افرادي كه در تماس با بيماران بوده اند هم آزمايش به عمل مي آوريم، كاري كه از ابتدا سازمان جهاني بهداشت توصيه به انجام آن كرده بوده است.
اگر چه هنوز هم ممكن است همه مواردي كه آلوده به ويروس كرونا مي شوند را نتوانيم به طور كامل شناسايي كنيم، نسبت خيلي بيشتري از افراد بيمار در مقايسه با گذشته شناسايي مي شوند. لذا، يكي از مهمترين دلايل افزايش اخير در تعداد موارد گزارش شده روزانه جديد بيماري، افزايش حساسيت سيستم بهداشتي درماني كشور در شناسايي موارد بيماري است.
در عين حال، گزارش موارد بيشتري از بيماري در استان هاي جنوبي طي روزهاي اخير، مويد فعال شدن كانون هاي جديدي از بيماري است كه در گذشته فعاليت بالايي نداشته اند.
در مورد تعداد مرگ روزانه طي هفته اخير در مقايسه با هفته پيشتر، گرچه با اطمينان نمي شود گفت افزايش محسوسي داشته ولي دو نكته حائز اهميت است: يكي اينكه حداقل آهنگ كاهش روزانه تعداد موارد جديد مرگ به طور واضح كند شده، به طوري كه تا 30 روز پيش ما روزانه شاهد كاهش تعداد موارد مرگ بوديم و از حدود 150 مورد روزانه نيمه فروردين به زير 50 مورد در نيمه ارديبهشت ماه رسيده بوديم ولي بعد از آن نه تنها شاهد كاهش بيشتري نبوديم، بلكه طي هفته اخير همواره تعداد موارد مرگ جديد بالاي 50 مورد بوده است. نكته دوم اينكه، حتي كاهش تعداد روزانه موارد مرگ به 50 نفر هم ايده آل نبوده و از دست دادن روزي 50 نفر، به معني عزادار شدن ده ها هزار نفر در هر ماه است كه بايد اين تعداد هم كاهش پيدا كند.
در اين شرايط، حتي رسانه ها نيز به تدريج حساسيت خود را به اعداد و ارقام از دست داده اند، اگرچه در شرايط عادي، مرگ 50 نفر طي يك روز به عنوان يك فاجعه تيتر همه رسانه ها مي شد، در حال حاضر از كاهش تعداد موارد به سمت دو رقمي شدن تعداد مرگ روزانه ممكن است احساس رضايت هم بكنند.
نهايت اينكه چنانچه داده هاي اين بيماري به تفكيك روز و مكان براي محققين بهداشتي كشور، بخصوص در سطح استان ها فراهم باشد، محققيني كه در اين زمينه فعاليت دارند مي توانند تحليل دقيق تري از اوضاع ارائه دهند و مطالب پيش گفت نيز براساس داده هايي كلي (در سطح كشوري) است كه روزانه توسط وزارت بهداشت گزارش و در سايت سازمان جهاني بهداشت به صورت تجميعي منتشر مي شود.
مطلب انتهايي كه مي خواهم به آن اشاره كنم مربوط به بازنگري راهنماي استفاده از ماسك توسط سازمان جهاني بهداشت است. اخيراً سازمان جهاني بهداشت راهنماي استفاده از ماسك را به روز رساني كرده و در آن علاوه بر تكرار توصيه به استفاده از ماسك توسط مبتلايان به بيماري كوويد- 19و افرادي كه با آنها سروكار دارند، مصرف براي سالمندان، مبتلايان به بيماري هاي مزمن قلبي ريوي و نيز ساير افراد سالم نيز در شرايطي كه امكان فاصله گذاري فيزيكي مقدور نباشد را توصيه كرده است.
در عين حال چند نكته مورد تاكيد قرار گرفته است. اول اينكه استفاده از ماسك به هيچ عنوان جايگزين اقدامات اصلي پيشگيرانه از ابتلا به بيماري (يعني شستن دست، رعايت فاصله گذاري فيزيكي و رعايت بهداشت تنفسي) نمي شود.
دوم اينكه توصيه به استفاده از ماسك توسط افراد سالم، تنها محدود به شرايطي شده كه رعايت فاصله گذاري فيزيكي مقدور نباشد؛ و در نهايت، استفاده از ماسك توسط افراد عادي و سالم جامعه، بيشتر ماهيت پيشگيري از انتشار ويروس دارد تا پيشگيري از ابتلا، به عبارت ديگر، افراد عادي به ظاهر سالمي، كه ممكن است آلوده باشند ولي خودشان اطلاع نداشته باشند با استفاده از ماسك جلوي انتشار ويروس و سرايت به ديگران را مي گيرند، نه اينكه فقط از خود محافظت كنند.
   1399/3/24 11:41     
  
تعداد بازدید :  54

انتقادات و پیشنهادات:
ارسال
انتقادات و پیشنهادات: